Isitma — alomat, tashxis emas
Isitma ko‘pincha organizmning infeksiyaga javob berayotganini ko‘rsatadi. Termometrdagi son muhim bo‘lsa-da, bolaning nafas olishi, hushyorligi, suyuqlik ichishi va odatdagidek javob qaytarishi ham birdek ahamiyatli.
Haroratni ishonchli raqamli termometr bilan, yo‘riqnomadagi usulga amal qilib o‘lchang. Qachon o‘lchaganingizni, natijani va kuzatilgan boshqa belgilarni yozib qo‘ying. Bu ma’lumot shifokor bilan gaplashganda foydali bo‘ladi.
Avval bolaga qulaylik yarating
Bolani qalin o‘rab tashlamang: yengil, qulay kiyim va xona havosining bemalol aylanishi ko‘pincha yetarli. U sovqotib titrasa, yengil yopib qo‘yish mumkin, lekin terlatib yuboradigan qatlamlarni ko‘paytirmang.
Tez-tez suyuqlik taklif qiling. Emizikli go‘dakka odatdagidek ko‘krak suti yoki aralashmasini taklif qilish davom ettiriladi; yoshi kattaroq bola oz-ozdan tez-tez ichishi mumkin. Bola qancha ichgani va siydigi odatdagidan kamaymaganini kuzating.
- Bolani yengil va qulay kiyintiring
- Suyuqlikni oz-ozdan, tez-tez taklif qiling
- Dam olishi uchun sokin muhit yarating
- Harorat va boshqa belgilarni qayd etib boring
Sovutish usullarida ehtiyot bo‘ling
Muzdek suv, spirt yoki sirka bilan artish bolaga noqulaylik keltirishi va xavfsiz bo‘lmasligi mumkin. Haroratni tushirish uchun bolani keskin sovutishga urinmang; uning holatini xotirjam kuzatish va zarur bo‘lsa tibbiy maslahat olish ma’qul.
Harorat soni biroz tushsa ham, bola juda lanj bo‘lsa, nafas olishi qiyinlashsa yoki sizga odatdagidek javob qaytarmasa, faqat termometrga qarab xotirjam bo‘lib qolmang. Umumiy holat doim birinchi o‘rinda.
Dori masalasini xavfsiz hal qiling
Isitma tushiruvchi dori har bir bola uchun bir xil bo‘lmaydi: tanlov va miqdor yoshi, vazni, boshqa kasalliklari va qabul qilayotgan vositalariga bog‘liq. Dorini faqat qadoqdagi bolalar uchun yo‘riqnoma yoki pediatr ko‘rsatmasiga muvofiq bering.
Bir nechta isitma tushiruvchi vositani navbatlab yoki birga berishni o‘zboshimchalik bilan boshlamang. Aspirin bolalar uchun mos emas. Bola suvsizlangan bo‘lsa, surunkali kasalligi bo‘lsa yoki qaysi dori mosligi haqida shubha tug‘ilsa, avval shifokor yoki farmatsevt bilan gaplashing.
Kichik chaqaloqlarda kechiktirmang
Uch oydan kichik bolada 38°C yoki undan yuqori harorat bo‘lsa, u o‘zini yomon ko‘rsatmasa ham zudlik bilan tibbiy maslahat oling. Uch oydan olti oygacha bo‘lgan bolada 39°C yoki undan yuqori harorat ham tez baholashni talab qiladi.
Kichik chaqaloqda isitmaning sababi tashqi ko‘rinishdan aniqlanmaydi. Uni uyda faqat kuzatib yurish yoki dori bilan yashirish o‘rniga, mahalliy pediatrik yoki shoshilinch yordam xizmatiga murojaat qiling.
Qizil belgilarni biling
Bola nafas olishga qiynalsa, ko‘kimtir yoki g‘ayrioddiy oqarib-ko‘karib ko‘rinsa, uyg‘otish qiyin bo‘lsa, javob bermasa, hushida chalkashlik bo‘lsa, bo‘yni qotgandek tuyulsa, bosganda oqarib ketmaydigan toshma chiqsa yoki birinchi marta tutqanoq kuzatilsa, darhol shoshilinch yordam chaqiring.
Suyuqlik icholmaslik, tinmay qusish, ko‘z yoshsiz yig‘lash, siydikning juda kamayishi yoki bola odatdagidan juda lanj bo‘lib qolishi suvsizlanish yoki jiddiyroq holat belgisi bo‘lishi mumkin. Sizni bezovta qilgan har qanday keskin o‘zgarishda yordam so‘rashdan tortinmang.
Qachon reja qabuliga murojaat qilish kerak?
Bola isitma bilan besh kun yoki undan ko‘proq yursa, isitma yo‘qolgandan keyin yana qaytsa, olti oydan ikki yoshgacha bo‘lgan bolada ikki kundan ortiq davom etsa yoki sizni xavotirga soladigan boshqa belgi qo‘shilsa, pediatr bilan bog‘laning.
Siz bolangizning odatiy holatini hammadan yaxshi bilasiz. U harorat soni uncha baland bo‘lmasa ham o‘ziga o‘xshamasa, ichmay qo‘ysa yoki sizning ichki xavotiringiz kuchaysa, maslahat olish uchun yetarli sabab bor.
