Gepatit A nima?
Gepatit A — jigarni zararlashi mumkin bo‘lgan virusli infeksiya. U ko‘pincha najas-og‘iz yo‘li orqali, ya’ni virus zarrachalari qo‘l, suv, oziq-ovqat yoki umumiy buyumlar orqali og‘izga tushganda yuqadi.
Bolada kasallik yengilroq ko‘rinishi mumkin, ayrim bolalarda esa belgilar sezilmasligi ehtimoli bor. Shuning uchun faqat tashqi ko‘rinishga qarab xulosa qilmasdan, shubhali vaziyatda pediatr bilan maslahatlashish kerak.
Kundalik himoyaning asosiy qadamlari
- Hojatxonadan keyin va ovqatdan oldin qo‘lni sovun va oqar suv bilan yaxshilab yuvishni odat qiling
- Bolaga toza ichimlik suvi bering va suv manbasi xavfsizligiga e’tibor qarating
- Meva va sabzavotlarni iste’mol qilishdan oldin yuvib chiqing
- Ovqatni to‘g‘ri saqlang va xom hamda tayyor mahsulotlar uchun tozalik qoidalarini ajrating
- Bola sochiq, idish yoki tish cho‘tkasi kabi shaxsiy buyumlarni boshqalar bilan bo‘lishmasin
Qo‘l yuvishni bolaga o‘rgatish
Kichik bola qoidani eshitishdan ko‘ra, kattalarning amaliy namunasini ko‘rganida tezroq o‘zlashtiradi. Qo‘l yuvishni shoshilmasdan, kaft, barmoqlar oralig‘i, tirnoq atrofi va qo‘l ustini qamrab oladigan odatga aylantiring.
Safarda yoki oqar suv bo‘lmagan paytda qo‘l antiseptigi ayrim vaziyatlarda yordam berishi mumkin, ammo u ko‘rinib turgan kirni olib tashlamaydi va sovun hamda suvning o‘rnini har doim bosa olmaydi. Mahsulotni bolaning yoshiga mos va xavfsiz saqlang.
Qaysi belgilarni kuzatish kerak?
Ishtahaning pasayishi, holsizlik, ko‘ngil aynishi, qorin bezovtaligi, isitma yoki siydik va najas rangining o‘zgarishi kabi belgilar turli kasalliklarda ham uchrashi mumkin. Ko‘z yoki terining sarg‘ayishi gepatit A bilan bog‘liq bo‘lishi ehtimoli bor, lekin tashxisni faqat shifokor qo‘yadi.
Bola kasal bo‘lsa, bog‘cha yoki maktabga yuborishdan oldin pediatr bilan gaplashing. Uyda kimdadir gepatit A tasdiqlangan bo‘lsa, yaqin aloqada bo‘lganlarni qanday kuzatish va keyingi choralarni shifokordan so‘rang.
Emlash va shifokor bilan maslahat
Gepatit A ga qarshi emlash ayrim mamlakat va hududlarda tavsiya etiladi. Uning bolangizga mosligi, jadvali va mavjudligi bo‘yicha mahalliy emlash taqvimi hamda pediatr ko‘rsatmasiga tayaning. Internetdagi umumiy jadval bolaning shaxsiy tibbiy holatini almashtirmaydi.




