Muddatni to‘g‘ri tushunish
Homiladorlik muddati odatda oxirgi hayzning birinchi kunidan boshlab akusherlik haftalari bilan hisoblanadi. Shu sababli 11–12-akusherlik haftasi urug‘lanishdan keyingi taxminan 9–10-haftaga to‘g‘ri kelishi mumkin.
Bu farq ko‘pchilikni adashtiradi, ammo ikkala hisob ham bir jarayonning turli boshlang‘ich nuqtalaridir. Tibbiy kuzatuv va tekshiruvlarda akusherlik muddati asosiy yo‘nalish bo‘lib xizmat qiladi.
Ona organizmi moslashishda davom etadi
Birinchi trimestr oxiriga kelib organizm homiladorlik ehtiyojlariga faol moslashadi. Modda almashinuvi, gormonal fon va qon aylanishidagi o‘zgarishlar rivojlanayotgan homilani zarur oziqa moddalari bilan ta’minlashga xizmat qiladi.
Bu davrda ko‘ngil aynishi, qusish, hidlarga sezgirlik, so‘lak ajralishining ko‘payishi yoki ishtaha o‘zgarishi davom etishi mumkin. Belgilar har bir ayolda turlicha bo‘ladi: boshqalarning tajribasi siz uchun majburiy mezon emas.
Yuz va og‘iz tuzilmalari
Kichkintoyning yuzi tobora aniqroq ko‘rina boshlaydi. Lab, og‘iz bo‘shlig‘i va yuzning boshqa tuzilmalari rivojlanishda davom etadi, bosh va tana nisbatlari esa asta-sekin o‘zgaradi.
Bu bosqichda tashqi ko‘rinishdagi o‘zgarishlar juda tez kechadi. Shunga qaramay, rivojlanish jarayoni hali davom etadi va har bir tekshiruv natijasini faqat muddat hamda shaxsiy holat bilan birga baholash kerak.
Miya va harakatlar
Bosh miya yarim sharlari va harakatlarni muvofiqlashtirishda ishtirok etadigan tuzilmalar rivojlanadi. Kichkintoy mayda harakatlar qilishi mumkin, garchi ona bu harakatlarni hali sezmasa ham.
Harakatning mavjudligi yoki tezligi bo‘yicha uy sharoitida xulosa chiqarib bo‘lmaydi. Birinchi trimestrdagi kuzatuvlar shifokor belgilagan tekshiruvlar asosida baholanadi.
Hazm qilish tizimi va ta’m sezgisi
Ichak, to‘g‘ri ichak va o‘t yo‘llari kabi hazm qilish tizimi tuzilmalari shakllanib, o‘zaro bog‘lanishda davom etadi. Ta’m reseptorlarining rivojlanishi ham boshlanadi; keyingi bosqichlarda kichkintoy bachadon ichidagi suyuqlik tarkibidagi o‘zgarishlarga javob bera oladi.
Bu o‘zgarishlar kattalardagi kabi tayyor hazm yoki ta’m tajribasi degani emas. Ular tug‘ilgungacha va tug‘ilgandan keyin ham davom etadigan uzoq rivojlanish jarayonining bir qismidir.
Kundalik g‘amxo‘rlik
- Oz-ozdan va tez-tez ovqatlanish ko‘ngil aynishini yengillashtirsa, shu ritmni saqlang
- Suyuqlikni kun davomida kichik qultumlarda ichib boring
- Dam olishga vaqt ajrating va charchoq kuchaysa yuklamani kamaytiring
- Dori yoki qo‘shimchalarni faqat shifokor bilan kelishib qabul qiling
- Rejali ko‘rik va tekshiruvlar bo‘yicha shaxsiy tavsiyalarga amal qiling
Qachon yordam so‘rash kerak?
Ko‘ngil aynishi kuchayib, suyuqlikni ham ushlab turolmasangiz, vazn sezilarli kamaysa, holsizlik kuchaysa yoki kundalik faoliyat qiyinlashsa, shifokorga murojaat qiling. Qonli ajralma, kuchli og‘riq yoki hushdan ketishga yaqin holatlarda tibbiy yordamni kechiktirmang.
