Injiqlik ortida turli ehtiyoj bo‘lishi mumkin

Kichik bola hislarini hali doim ham so‘z bilan ifodalay olmaydi. Charchoq, ochlik, ortiqcha taassurotlar, kutish yoki rejaning o‘zgarishi kuchli yig‘i va qarshilik ko‘rinishida chiqishi mumkin.

Bu holat ota-onani charchatishi tabiiy, ammo uni ataylab bezovta qilish yoki tarbiyasizlik deb qabul qilish vaziyatni yanada keskinlashtirishi mumkin.

Avval xavfsizlik va sokin ohang

Bolaning hisini nomlash yordam berishi mumkin: «Sen xafa bo‘lding, chunki boshqa idishni xohlaganding». Bu istak albatta bajariladi degani emas; bola tushunilganini sezadi.

  • O‘zingizning ovozingizni pasaytirib, qisqa gapiring
  • Bola urishi yoki xavfli buyumga yaqinlashishini muloyim, aniq to‘xtating
  • Ko‘p savol berish o‘rniga, yonida qolib, tinchlanishiga vaqt bering
  • O‘zingiz ham haddan tashqari qizisangiz, xavfsiz sharoitda qisqa tanaffus qiling

Kichik tanlovlar vaziyatni yengillashtiradi

Bola ikki oddiy variantdan birini tanlashi mumkin: qizil kosami yoki ko‘k kosami, avval kiyinishmi yoki tish yuvishmi. Tanlovlar xavfsiz va kattalar uchun ham maqbul bo‘lsin.

Qoidani o‘zgartirib yubormasdan, qisqa va izchil javob bering. Bola tinchigach, vaziyatni uzoq nasihatga aylantirmay, keyingi safar nima qilish mumkinligini bir-ikki jumlada ayting.

Ota-ona bir jamoa bo‘lib harakat qilsin

Uyda kattalar bir xil, xotirjam yondashuvni tanlasa, bola nimani kutishni yaxshiroq tushunadi. Ota va ona navbat bilan yordam berishi, biri charchaganda ikkinchisi qisqa muddat mas’uliyatni olishi mumkin.

Kundalik uyqu, ovqatlanish va dam olish tartibi ham kuchli reaksiyalarni kamaytirishga yordam berishi mumkin, lekin barcha vaziyatni oldindan bartaraf etib bo‘lmaydi.

Qachon qo‘shimcha maslahat kerak?

Kuchli reaksiyalar juda tez-tez takrorlansa, bolaning kundalik hayotiga jiddiy xalaqit bersa, o‘ziga yoki boshqalarga zarar yetkazish xavfi bo‘lsa yoki ota-ona vaziyatni ko‘tara olmayotganini sezsa, pediatr yoki bolalar bilan ishlaydigan malakali mutaxassis bilan suhbat foydali.

Yordam so‘rash ayb emas. Maqsad bolani jazolash emas, uning ehtiyojini tushunish va oilaga mos tayanch topishdir.