Bu ko‘pincha yosh xususiyati
Kichkina bola uchun sevimli mashina yoki kurak shunchaki buyum emas — u xavfsizlik va «meniki» hissi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Ayniqsa 1–3 yoshda bola buyumni bergandan keyin ham uning o‘ziniki bo‘lib qolishini hali to‘liq tushunmasligi tabiiy.
Shuning uchun o‘yinchoqni bermaslikni darhol ochko‘zlik deb atash yoki bolani uyaltirish foyda bermaydi. U avval o‘z hissini tanib, navbat va tanlovni kichik qadamlar bilan o‘rganadi.
Vaziyatda qanday javob berish mumkin?
Bolaning his-tuyg‘usini so‘z bilan aytib bering: «Sen bu o‘yinchoqni hozir o‘zing o‘ynamoqchisan, tushunaman». Bu uning hissi qabul qilinganini bildiradi, ammo boshqa bolaga ham hurmat bilan qarashni o‘rgatishga xalaqit bermaydi.
- Bir xil o‘yinchoqdan boshqa variantni taklif qiling
- «Avval sen, keyin do‘sting» deb navbatni aniq ayting
- Ayirboshlashni o‘yin shaklida taklif qiling
- Bola kichik bo‘lsa, vaqtni o‘zingiz boshqaring: masalan, qisqa qo‘shiq tugaguncha bir bola o‘ynaydi
Oldindan tayyorgarlik yordam beradi
Mehmon kelishidan oldin bola bilan qaysi o‘yinchoqlar umumiy o‘yin uchun, qaysilari esa uning shaxsiy buyumi ekanini birga tanlang. Eng sevimli yoki qimmat buyumni vaqtincha chetga qo‘yish mumkin. Bu jazolash emas, bolaning shaxsiy hududini hurmat qilishdir.
Uyda kattalar ham navbat bilan foydalanish, so‘rash va rahmat aytish orqali namuna bo‘la oladi.
Nimadan saqlanish kerak?
- O‘yinchoqni kuch bilan tortib olib, boshqa bolaga berishdan
- «Qanday ochko‘zsan» yoki «Qara, boshqalar qanday yaxshi» deb aytishdan
- Bolaning sevimli buyumini ulashishga majburlashdan
- Katta mojaroda bolani darhol uzr so‘rashga majburlashdan
Muhim
Bolalarning hamkorlik ko‘nikmasi asta-sekin shakllanadi. Kichik urinishni ham sezib, «Do‘stingga tanlash imkonini berding, bu yaxshi bo‘ldi» deb aytish keyingi safar uchun ko‘proq yordam beradi.
