Eng muhim qoida — uzluksiz nazorat
Hovuz, ariq, soy yoki boshqa suv havzasi yaqinida bola doimo mas’ul katta odamning ko‘z o‘ngida bo‘lishi kerak. Qutqaruvchi borligi, bolaning suzishni bilishi yoki suzish moslamasi taqqani kattalar nazoratining o‘rnini bosa olmaydi.
Kichik yoki hali ishonchli suza olmaydigan bola bilan katta odam tez yetib boradigan yaqin masofada turgani ma’qul. Nazorat vazifasini bir kattadan boshqasiga topshirganda buni aniq ayting; «hamma qarayapti» degan taxmin ba’zan hech kim aynan bolani kuzatmay qolishiga olib keladi.
- Bir katta odamni ayni vaqtdagi kuzatuvchi qilib belgilang
- Bolani suv yaqinida bir lahzaga ham yolg‘iz qoldirmang
- Kuzatuvchini almashtirganda buni ovoz chiqarib ayting
- Kichik bola yonida tez yetib boradigan masofada turing
Puflama vosita nazorat o‘rnini bosmaydi
Suzish halqasi, yenglik yoki puflama o‘yinchoq bolani suvda ushlab turishga yordam berishi mumkin, ammo ular xavfsizlik kafolati emas. Ular yechilib ketishi, sirpanishi yoki bolaning holatini o‘zgartirib yuborishi mumkin.
Suv va faoliyat turiga mos qutqaruv jileti kerak bo‘lsa, bolaning vazni hamda gavdasiga to‘g‘ri keladigan o‘lchamni tanlang va bog‘ichlarini tekshiring. Jilet taqqan bola ham baribir katta odamning yaqin nazoratida qoladi.
Qoidalarni suvga yaqinlashishdan oldin ayting
Bola hayajonlanganida uzun tushuntirishni eslab qolishi qiyin. Shu sababli qoidalarni uyda yoki dam olish joyiga yetib kelgach, suvga kirishdan oldin qisqa va aniq qilib kelishib oling. Bir xil iboralarni takrorlash ularni kundalik odatga aylantiradi.
- Faqat katta odamning ruxsati bilan suvga kirish
- Notanish joyda suvga sakramaslik
- Sirpanchiq qirg‘oq yoki hovuz chetida yugurmaslik
- Suv bo‘yida boshqa bolani turtmaslik va tortmaslik
- Chuqurlik yoki xavfsizlikka ishonch bo‘lmasa, to‘xtab kattani chaqirish
Dam olish joyini oldindan tekshiring
Suvga kirish va chiqish joyi, chuqurlik, sirpanchiq yuzalar hamda ochiq qirg‘oq qismlarini avval katta odam ko‘zdan kechirsin. Hovli hovuzi bo‘lsa, bola mustaqil ocholmaydigan to‘siq yoki yopiq kirish yo‘li xavfsizlikni kuchaytiradi.
Suv atrofidagi o‘yinchoqlar bolani kattalarsiz yaqinlashishga undashi mumkin. O‘yin tugagach, ularni yig‘ib qo‘ying. Sirpanish xavfini kamaytirish uchun ho‘l yo‘lakda yugurmaslikni eslating va sochiq hamda oyoq kiyimni oldindan tayyorlang.
Issiq, quyosh va chanqoqni ham kuzating
Suv salqin tuyulsa ham, quyosh ostida uzoq qolish va faol o‘yin bolaning charchashi yoki qizib ketishiga sabab bo‘lishi mumkin. Vaqti-vaqti bilan soyada tanaffus qiling, bosh kiyim kiydiring va bolaga muntazam suv taklif eting.
Bolaning kayfiyati, terisi va faolligidagi o‘zgarishlarga qarang. U sovqotsa, juda charchasa, boshi aylansa yoki o‘zini yomon his qilsa, suvdan chiqib, dam olish kerak.
Suzishni o‘rganish foydali, nazorat esa baribir zarur
Suzish mashg‘ulotlari bolaga suvda harakatlanish va o‘zini ishonchliroq tutishni o‘rgatishi mumkin. Biroq yaxshi suzadigan bola ham charchashi, qo‘rqib qolishi yoki kutilmagan vaziyatga tushishi mumkin.
Bolaning ko‘nikmasini ortiqcha baholamang va uni o‘zidan kattaroq bolalar bilan tenglashtirmang. Yangi suv havzasida, to‘lqin, oqim yoki chuqurlik o‘zgarganda kattalar nazorati yanada muhim bo‘ladi.
Chalg‘ituvchi narsalarni chetga qo‘ying
Suv bo‘yida kuzatuvchi katta odam telefon, kitob, uzoq suhbat yoki boshqa ish bilan band bo‘lmasligi kerak. Agar qo‘ng‘iroqqa javob berish yoki biror narsa olib kelish zarur bo‘lsa, avval bolani suvdan chiqarib, boshqa mas’ul kattaga aniq topshiring.
Dam olishga kelgan barcha kattalar asosiy qoidalarni bir xil tushunsa, bolaga ham ularga amal qilish osonroq bo‘ladi. Xotirjam, izchil nazorat qo‘rquv yaratmasdan xavfsiz odatni shakllantiradi.
