Alsu Xarbiyanova, oilaviy psixolog.
Bolalar jazavasida nima qilish kerak?
Bola injiqlik qilayotganda: masalan, baqiradi, polga yotib oladi, poyabzalini yechib, uloqtiradi.
Ona, ota va buvining munosabati turlicha bo‘lishi mumkin. Ammo bolaga qaysi yondashuv ko‘proq yordam beradi?
Onaning yondashuvi
Ona biladi: bolaning injiqligi to‘lqinga o‘xshaydi — uni boshdan o‘tkazish kerak. Bola hissiyotlarini tashqariga chiqarib olgach, uni bag‘riga bosib, tinchlantirish mumkin. Bu yerda sabr muhim.
Otaning yondashuvi
Masxara qilish hissiy to‘lqinni faqat kuchaytiradi. Bola uchun bu olovga yog‘ quyishdek: qo‘llab-quvvatlash o‘rniga g‘azab va tushkunlik paydo bo‘ladi.
Buvining yondashuvi
Uyaltirish yordam bermaydi. Injiqlik paytida bola og‘riq va alamni his qiladi; u «odamlar nima deydi» haqida o‘ylamaydi. Uyaltirish esa unga yanada og‘riq beradi.
Nimani tushunish muhim
Bolalarning injiqligi manipulyatsiya emas. Bu hali so‘zlar bilan ifodalay olmaydigan kuchli hissiyotlarni chiqarish usuli. Kattalarning vazifasi bu oqimga bardoshli bo‘lish va muvozanatni tiklashga yordam berishdir.
Xulosa
Bolaning yonida bo‘ling, hissiyotlar pasayishini kuting, keyin uni bag‘ringizga bosing va xotirjam ohangda gapiring. Kun tartibiga rioya qilish — o‘z vaqtida uxlash va ovqatlanish — injiqliklarning oldini olishga yordam beradi.
