Har bir bolaning o‘z sur’ati bor
Ba’zi bolalar yangi vazifaga darhol kirishib ketmaydi: ular avval kuzatadi, keyin harakat qiladi va javob berish uchun biroz vaqt so‘raydi. Bunday xususiyatni kamchilik yoki dangasalik deb baholash shart emas. Bola o‘zini xavfsiz his qilsa, asta-sekin faolroq qatnasha boshlashi mumkin.
Maktabgacha yoshda bunday holat ayniqsa bog‘chaga moslashish, yangi o‘yin yoki notanish odamlar bilan muloqotda seziladi. Uyda ham kiyinish, yig‘inish yoki bir mashg‘ulotdan boshqasiga o‘tish ko‘proq vaqt olishi mumkin.
Bog‘chada moslashishga yordam
Tarbiyachi bolaning shoshilmaydiganligini uning qobiliyatiga bog‘lamasligi muhim. Ota-ona bolaga qaysi vaziyatlarda ko‘proq vaqt kerak bo‘lishini tarbiyachi bilan xotirjam muhokama qilishi mumkin.
- Kun tartibidagi o‘zgarishlar haqida bolaga oldindan ayting
- Kichik vazifani bajarishi uchun yetarli vaqt qoldiring
- Birinchi urinishdayoq javob berishga majburlamang
- Bog‘chadagi kichik yutuqlarini uyda e’tirof eting
Uyda tezlikni emas, ishonchni rivojlantiring
Postdagi tavsiyalarni maktabgacha yoshga moslab qo‘llash mumkin. Masalan, to‘p bilan sodda o‘yinlar, navbat bilan bajariladigan topshiriqlar yoki «kim tezroq?» kabi yengil o‘yinlar bolaga harakatni zavq bilan mashq qilishga yordam beradi. Muhimi, o‘yin musobaqa yoki tanqid manbaiga aylanib qolmasin.
Vazifani mayda bosqichlarga bo‘lish ham foydali: avval o‘yinchoqlarni yig‘ish, keyin qo‘l yuvish, so‘ng kiyinish. Bola bir qadamni tugatgach, keyingisini ayting — shunda katta topshiriq qo‘rqinchli tuyulmaydi.
Nimalardan saqlanish kerak?
- Bolani boshqa bolalar bilan solishtirishdan
- «Juda sekin» yoki «hech narsaga ulgurmaysan» kabi yorliqlardan
- Javob berishini yoki ishni boshlashini tinimsiz shoshirishdan
- Bola qiynalayotgan paytda uning o‘rniga hamma narsani bajarib qo‘yishdan
Muhim
Agar bolaning sustligi kundalik hayotiga, muloqotiga yoki bog‘chaga qatnashiga sezilarli xalaqit bersa, pediatr yoki bolalar psixologi bilan maslahatlashish foydali bo‘lishi mumkin. Bu tashxis qo‘yish uchun emas, bolaga mosroq yordam yo‘lini topish uchun kerak.
